به روز شده در: ۲۵ اسفند ۱۳۹۳ - ۲۲:۰۷
کد خبر: ۶۷۳۳۸
تاریخ انتشار: ۰۳ آذر ۱۳۹۳ - ۱۰:۳۷
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
چه خبر از بازار؟
این گزارش به ارایه روزانه مهم ترین اخبار و گزارشات برخی مطبوعات مهم کشور درباره چهار بازار شامل مسکن, بورس, خودرو و طلا و ارز می پردازد.

سخن، گروه بازار:

بازار مسکن

نكات بنگاهي در تعيين قيمت مسكن

دنیای اقتصاد: بازار مسکن طی چندسال گذشته یکی از پرنوسان‌ترین بخش‌های اقتصادی کشور بوده است. به نظر می‌رسد به جز شاخص‌های کلان که بر رشد قیمت مسکن اثرگذار است، در این بازار سلیقه خریدار و فروشنده نیز یکی از شاخص‌های اصلی تعیین‌کننده نرخ مسکن است؛ به طوری که در این بازار کمتر می‌توان دو آپارتمان مشابه از لحاظ موقعیت مکانی، مصالح، چشم‌انداز و ... را یافت که قیمت مشابهی داشته باشند. هرچند ویژگی‌هایی که یک ملک را برای فروش جذاب می‌کند، در تمامی مناطق تهران، یکسان است.
داشتن موقعیت جغرافیایی مناسب، استفاده از مصالح مرغوب، داشتن پارکینگ و آسانسور، نکاتی است که فعالان بازار حوزه مسکن، از آن به‌عنوان ویژگی‌هایی که قیمت یک ملک را تعیین می‌کند، نام می‌برند. متراژ خانه‌ها، محله و نمای ساختمان در تعیین قیمت از سوی فروشندگان، تاثیرگذار است. به طور مثال خانه‌ای که نمای سنگ دارد، گران‌تر از خانه‌ای که نمای قدیمی یا آجر سه سانتی دارد، قیمت‌گذاری می‌شود یا تجهیزات درون آپارتمان نیز می‌تواند متري 200 تا 500 هزار تومان بر ارزان یا گران بودن ملک تاثیرگذار باشد. خانه‌ای که دارای سرامیک درجه یک یا پارکت است و سرویس‌های بهداشتی‌اش اروپایی است، قیمت کمی بالاتر از خانه‌هایی دارد که از مصالح ایرانی استفاده کرده‌اند.
در خانه‌های بالای 4 طبقه نيز نداشتن آسانسور سبب افت قیمت می‌شود. همچنین کوچه‌هایی که دارای عرض بیشتر هستند برای خریداران جذابیت‌ بیشتری دارند تا کوچه‌های باریک و شلوغ. خانه‌های با متراژ کوچک معمولا متري 300 تا 700 هزار تومان گران‌تر از خانه‌های با متراژ بالای 60 متر مربع هستند. همچنین هر چه سن بنا بالاتر رود، به تعداد سال‌های گذشته مترمربعي 100 تا 150هزار تومان از نرخ پایه منطقه، کاسته می‌شود كه البته اين ميزان كاهش، داراي سقف معيني است به اين معني كه با رسيدن عمر بناي ساختمان به يك عدد مشخص، افت قيمت متوقف مي‌شود. دو خانه مشابه در یک مجموعه درست کنار هم در این بازار مشابه هم قیمت‌گذاری نمی‌شوند. یک دلال بازار مسکن در غرب تهران در توضیح این موضوع به «دنیای اقتصاد» می‌گوید: یکی از فروشندگان به دلیل نیاز مالی، خانه‌اش را متری سه میلیون تومان و دیگری سه میلیون و 700 هزار تومان برای فروش گذاشته بود. او در آپارتمان‌هایی که دارای آسانسور هستند، طبقه ساختمان را نیز یکی از دلایل افزایش قیمت می‌داند و می‌گوید: طبقات بالاتر به دلیل داشتن منظره بهتر، دارای قیمت بیشتری هستند. او ادامه می‌دهد معمولا در هر منطقه متري یک تا دو میلیون تومان، نوسان قیمت وجود دارد. به جز خانه‌های کوچک، خانه‌های لوکس نیز از نرخ میانگین منطقه پیروی نمی‌کنند. این خانه‌ها، مشتریان خاص خود را دارند و بر اساس ویژگی‌های خانه مانند جنس مصالح، دکوراسیون خانه و دارا بودن چند پارکینگ و بر اساس محله‌ای که در آن واقع هستند، قیمت‌گذاری می‌شوند. به طور مثال آپارتمانی در منطقه نارمک با متراژ 32 مترمربع، متری 5 میلیون و 200 هزار تومان برای فروش گذاشته شده است و در همین محله آپارتمانی 50 متری، یک‌خوابه متری 4 میلیون تومان به فروش می‌رسد. به گفته مشاور املاکی که هر دو مورد را قرار است به فروش برساند، خانه کوچک‌تر موقعیت اداری دارد و به همین دلیل یک میلیون تومان گران‌تر است.



ارکان 6 گانه بودجه شهرداری پایتخت

دنیای اقتصاد: سیاست‌های بودجه 94 شهرداری تهران با اضافه شدن 6 رکن جدید پیشنهادی ازسوی کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر، به تصویب پارلمان محلی پایتخت رسید.اولویت‌بخشی به ماموریت‌های معوق در پروژه‌های شهری، مصرف بهینه آب، توجه به سیما و منظر شهری، اجرای طرح‌های توسعه شهری، احیای بافت فرسوده شهری و اجاره داری املاک در راستای افزایش درآمدهای پایدار 6 پیشنهاد کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران برای اضافه شدن به سیاست‌های بودجه سال آینده شهرداری تهران بود که پس از بحث و بررسی در جلسه غیرعلنی شورا تایید شد.

علیرضا دبیر رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر تهران در خصوص پیشنهادهای کمیسیون‌های شورای شهر برای سیاست‌های بودجه 94 شهرداری تهران اظهار کرد: دو دسته پیشنهاد از سوی دو کمیسیون شهرسازی و سلامت مطرح شد. پیشنهادهای کمیسیون شهرسازی در 6 رکن تنظیم شده بود که تمامی آن مورد تایید اعضای شورا قرار گرفت.

پیشنهادهای مورد تایید شورا

او درخصوص پیشنهادهای کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر گفت: یکی از مباحث مورد تاکید این کمیسیون اولویت بخشیدن به ماموریت‌های معوق در پروژه‌های شهرداری بود که موضوع درستی است و مورد تایید قرار گرفت.

او اضافه کرد: موضوع مصرف بهینه آب دیگر پیشنهاد این کمیسیون بود که مورد قبول اعضا قرار گرفت.

او سیما و منظر شهری و معماری اسلامی را یکی دیگر از ارکان اضافه شده دانست و افزود: دیگر مبحثی بود که توسط کمیسیون پیشنهاد شد که پیش از این در ماده واحده سیاست‌های تنظیم شده توسط کمیسیون برنامه و بودجه گنجانده شده بود. او درباره پیشنهاد دیگر کمیسیون شهرسازی و معماری تصریح کرد: اجرای طرح‌های توسعه شهری؛ به‌عنوان یکی از تکالیف طرح جامع و تفصیلی شهر تهران دیگر پیشنهادی بود که مورد تایید اعضا قرار گرفت.

او تاکید کرد: همچنین مباحث مربوط به احیای بافت فرسوده شهر تهران و حرکت شهرداری برای ایجاد درآمد پایدار با اجاره‌داری املاک دو موضوع دیگر مورد تاکید کمیسیون شهرسازی بود که به سیاست‌ها افزوده شد و در نهایت با رای مثبت اعضای شورای شهر تهران این طرح به تصویب اعضای شورای اسلامی شهر تهران رسید.

رد پیشنهاد حفظ سقف بودجه

در مقابل اما پیشنهاد کمیسیون سلامت شورای شهر در خصوص حفظ سقف بودجه سال آینده شورا در حدود بودجه سال جاری بود که با مخالفت برخی از اعضا مورد تایید قرار نگرفت. یکی از مخالفت‌ها از سوی احمددنیا مالی رئیس کمیسیون عمران شورای تهران صورت گرفت.

او درباره پیشنهاد حفظ سقف بودجه سال آینده در حدود بودجه سال جاری شهرداری گفت: سالانه با حدود 20 درصد تورم مواجه هستیم؛ بنابراین اگر سقف بودجه سال آینده را 20 درصد افزایش دهیم به معنای آن است که قدرت اجرا برابر با امسال است بنابراین برابر گرفتن سقف بودجه سال آینده با امسال به معنای کاهش 20 درصدی بودجه است.

چهار نوع بافت فرسوده در پایتخت

مدیرعامل سازمان نوسازی شهر تهران از وجود چهار نوع بافت فرسوده در پایتخت خبر داد و گفت: هر یک از این چهار نوع بافت فرسوده نیازمند روش نوسازی جداگانه‌ای هستند.
عبادالله فتح‌اللهی، مدیر عامل سازمان نوسازی شهر تهران اظهار کرد: محلات دارای بافت فرسوده به 4 نوع مختلف تقسیم می‌شوند که شامل گستره‌هایی با ریشه تاریخی، گستره‌هایی با ریشه میانی، گستره‌های دارای وضعیت جدید در حاشیه شهرها و گستره‌هایی که روستا بوده‌اند و به‌خاطر توسعه و رشد شهری و کلانشهر شدن در دل شهرها قرار گرفته‌اند می‌شوند. به‌عنوان مثال ده ونک، ده فرحزاد، ده‌کن و... نمونه‌ای از چهار نوع بافت فرسوده شهری با سابقه روستایی هستند که روش نوسازی آنها متفاوت از سایر نقاط شهری است به همین خاطر روش‌های نوسازی شهر بسته به ویژگی‌های هر محله متفاوت است. او ادامه داد: در بین صاحبنظران تعاریف مختلفی از نوسازی ارائه شده، برخی معتقدند نوسازی استقرار فرآیند تغییرات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و کالبدی است که استمرار حیات را برای شهروندان با درجه بالای مطلوبیت فراهم می‌سازد. او با اشاره به شکل‌گیری، رشد و گسترش شهرها طبق برنامه و اصول شهرسازی یا بر حسب تصادف و اجبار و یا مهاجرت دسته جمعی توأم با محدودیت‌های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و فقدان دانش شهرسازی، تصریح کرد: شهر دارای روح، حیات و زندگی است و فارغ از اینکه شهرها بر حسب چه اصولی توسعه یافته باشند، نوسازی هدف خود را بر مبنای ارتقای کیفیت زندگی، رفع فقدان سرانه‌های شهری و بازگشت آرامش به شهرها دنبال می‌کند.

بازار بورس

بی‌اعتنایی بورس به‌هیجان مذاکرات

دنیای اقتصاد: روز گذشته شاخص کل بورس تهران در شرایطی با رشد 347 واحدی از مرز 74 هزار واحدی فاصله گرفت که 8 روز کاری متوالی را منفی پشت‌سر گذاشته بود. با این حال در واپسین ساعات مذاکرات ایران و گروه 1+5 کارشناسان حرکت مثبت بورس را نشانه‌ای بر استقلال تحرکات بازار تلقی کرده و معتقدند بازار سهام از پشتوانه‌های مناسبی برخوردار است که اخبار مثبت هسته‌ای می‌تواند به ظهور و بروز این ظرفیت‌ها منجر شود و در صورتی که توافق نیز به نتیجه دلخواه نرسد بازار هیجان پایدار و بلندمدتی را تجربه نخواهد کرد که حرکت مستقل امروز بورس این موضوع را تایید می‌کند.
شاخص کل بورس 347واحد رشد کرد
روز خوب بورس در فینال مذاکرات

روز گذشته در شرایطی بورس تهران با رشد 347 واحدی به 75 هزار و 389 واحد رسید که معاملات پرحجم بازار سرمایه، حکایت از خوش بینی فعالان این بازار در جریان مذاکرات هسته‌ای داشت. در واقع روند معاملات حاکی از خوش‌بینی توام با احتیاطی بود که بازار را به استقبال از مذاکرات برده بود، با این حال بورس تهران فارغ از اخبار هیجانی حرکت صعودی خود را در پیش گرفت. این در حالی است که در شکل‌گیری این روند نیز می‌توان به تأثیر از اخباری از خبرگزاری‌های جهانی اشاره کرد که حکایت از احتمال شکل‌گیری یک توافق کلی تا امروز دارد.
بر این اساس بود که دیروز یک میلیارد و 127 میلیون ریال سهم به ارزش 2 هزار و 893 میلیارد ریال مورد معامله قرار گرفت تا در دومین روز آذر‌ماه شاخص این بازار را از بازدهی 46/0 درصدی برخوردار سازد.
باوجود رشد شاخص کل بورس کارشناسان بازار سرمایه معتقدند نتایج مثبت یا منفی حاصل از مذاکرات هسته‌ای بر بازار سرمایه تنها به 3 تا 5 روز کاری محدود خواهد شد و پس از طی شدن این بازه زمانی، بازار مجددا توجه خود را به ریسک‌های سیستماتیک معطوف خواهد ساخت؛ ریسک‌هایی که در‌بر‌گیرنده مواردی اعم از مقوله نرخ خوراک پتروشیمی‌ها، نزدیک شدن به زمان ارائه بودجه سال 94، پایان سال میلادی و نوسانات دو هفته‌ای نرخ برخی ارزها از جمله دلار و کالاها از جمله فلزات و پتروشیمی در بورس‌های جهانی است که سایه آن حتی با مثبت بودن مذاکرات نیز بر سر بازار گسترده است.
همچنین انتشار گزارش‌های حسابرسی شده 6 ماهه شرکت‌ها نیز از دیگر مواردی است که با تکمیل حوزه اطلاعاتی فعالان بازار سرمایه، قیمت‌ها را دستخوش نوسان خواهد ساخت. بر این اساس عنوان می‌شود مادامی که ریسک‌های سیستماتیک بازار مرتفع نشوند، فعالان این بازار هر دوهفته یکبار یا هر 12 روز کاری، شاهد یک تنفس دو سه روزه و افت شاخص خواهند بود. باوجود تمامی این مسائل روز گذشته صنایع خودرویی و بانکی با اقبال سرمایه‌گذاران مواجه شدند. در این میان، گروه فولادی متاثر از کاهش تقاضا، عدم فروش در بورس کالا و نبود خرید از فهرست متشکل از بسته‌های خرید سرمایه‌گذاران خارج شده است.
در این میان عضو هیات مدیره مشاور مالی تابان خرد در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد»، با اشاره به معاملات حجیم بازار سرمایه در روزهای گذشته، به انتظار بازار بر شفاف‌تر شدن فضای سیاسی به منظور تقویت این روند تاکید کرد.
وی که این رویدادها را تغییر در چشم‌انداز بازار سرمایه تعبیر می‌کرد، اظهار کرد: در شرایط فعلی که چشم‌انداز کاهشی برای تورم واقع‌بینانه‌تر شده است و انتظارات برای کاهش مستمر نرخ تورم طرفداران کمتری دارد، بدون شک بخش اعظم اقبال به بازار سرمایه مرهون چشم‌انداز مثبت گشایش‌های سیاسی است.
به گفته بهرنگ اسدی، این تغییر در چشم‌انداز سیاسی منجر به رشد قیمت‌ها و به تبع آن رشد P/E می‌شود که می‌تواند به‌صورت کاهش ضمنی نرخ تنزیل تعبیر شود.
وی ادامه داد: در یک سال اخیر این نرخ تنزیل ضمنی بسیار متاثر از صرف ریسک سیاسی بوده است. بر این اساس صرف ریسک سیاسی را می‌توان آن بخش از بازده مازاد بر بازده بدون ریسک مورد انتظار سهامداران تعریف کرد که صرفا به واسطه ریسک حوزه سیاسی مورد مطالبه قرار می‌گیرد.
این کارشناس بازار سرمایه اضافه کرد: تا زمانی که فضای سیاسی شفاف و مساعد نشود، EPS شرکت‌ها پایین‌تر اعلام یا با نرخ بیشتری تنزیل می‌شود. در این میان میزان تاثیر‌پذیری بازار از فضای سیاسی در این برهه رکودی بازار سرمایه قابل تخمین است.
وی این‌گونه استدلال کرد: اگر سطح متوسط تقسیم سود 10 سال اخیر شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس را 70 درصد و نرخ رشد عایدی‌ها در این دوره 10 ساله را نیز 25 درصد فرض کنیم که فرض نسبتا دقیقی است، می‌توان با مقایسه متوسط P/E تاریخی، متوسط بازدهی بورس تهران در 10 سال اخیر و P/E فعلی بازار صرف ریسک این شرایط را تخمین زد.
اسدی افزود: متوسط حسابی نسبت P/E برای دوره 10 ساله بورس برابر 6.2 بوده است که اگر نرخ رشد و تقسیم متوسط را در فرمول ساده گوردون جایگذاری کنیم، نرخ تنزیل 36درصد حاصل می‌شود. در حالی که طبق همین محاسبات با P/E اواخر آبان ماه یعنی عددی مثل 5.5، نرخ تنزیل مورد استفاده سهامداران در آن برهه برابر 7/37 درصد بوده است. وی این تفاوت تقریبا 5/1 درصدی در نرخ تنزیل را کف صرف ریسک متناظر با شرایط سیاسی خاص این برهه (مذاکرات هسته‌ای) تعبیر و اضافه کرد: البته در نرخ تنزیل 7/37 درصدی صرف ریسک سیاسی شرایط عادی نیز وجود دارد و به‌صورت متوسط تاریخی و ضمنی آن را در برگرفته است.
عضو هیات مدیره مشاور مالی تابان خرد تصریح کرد: اگر این نرخ تنزیل P/E فعلی را با متوسط بازدهی 10 ساله بورس (34 درصد) مقایسه کنیم سقف دیگری برای صرف ریسک حاصل می‌شود. این نرخ تنزیل با نرخ بازده 10 سال اخیر یعنی 34 درصد یک اختلاف 7/3 درصدی می‌سازد که سقف صرف ریسک سیاسی مذاکرات هسته‌ای است.
وی ابراز کرد: به عبارت دیگر به نظر می‌رسد با شفاف شدن فضای سیاسی و گشایش‌های هسته‌ای، نه تنها از کانال‌های تجاری وضعیت بنیادی شرکت‌ها بهبود یابد بلکه نرخ تنزیل متناسب با ریسک نیز تعدیل شود.
در این میان اسدی معتقد است با گشایش‌های هسته‌ای نیز نباید انتظار معجزه در کسب و کارها داشت، مخصوصا در مورد شرکت‌های برخوردار از زیان‌های انباشته بالا و با هزینه مالی بالا، باید احتیاط به خرج داد. بر این اساس وی بهترین گزینه برای سرمایه‌گذاری را صنایع دارای مزیت رقابتی و کارآزموده بازار عنوان کرد.
اما وی در مورد نوسان بورس در ماه‌های اخیر و سیاست‌های پولی اظهار کرد: نباید از بازار سرمایه انتظارات ماورائی داشت. در این میان واریانس قیمت‌ها و بازدهی سهام قابل تجزیه است. این نوسان به شدت به واریانس انتظاری نرخ‌های برابری ارز مخصوصا دلار و واریانس نرخ‌های بهره وابسته است.
این کارشناس بازار سرمایه این‌گونه توضیح داد: وقتی در بازارهای وجوه و ارز، فضا مبهم است، نمی‌توان انتظار داشت بازار سهام منفعل و سرمایه هوشمند فاقد عکس‌العمل باشد. بر این اساس وقتی نرخ مورد انتظار برای سود بدون ریسک چشم‌انداز مبهمی دارد، این ابهام نوسان‌زا مطمئنا از کانال خود بر سطح نوسانات بازار سرمایه تاثیر می‌گذارد.
در این راستا وی به همبستگی ساختار زمانی نرخ سود در P/E با نرخ بهره کوتاه‌مدت و نرخ بهره بلند‌مدت اشاره و اضافه کرد: البته با نرخ بهره کوتاه‌مدت همبستگی بیشتری دارد، با این حال این رابطه پیچیده‌تر از یک تقسیم ساده است.
عضو هیات مدیره مشاور مالی تابان خرد ابراز کرد: با بررسی چشم‌انداز این نرخ‌ها، مشخص می‌شود که چرا بازار مسیر خود را نیافته است، بر این اساس در این بخش باید منتظر تصمیمات شورای پول و اعتبار و بانک مرکزی ماند.

محرک‌های بازار سرمایه
مدیر سرمایه‌گذاری شرکت سرمایه‌گذاری گروه بانک مسکن در گفت‌وگو با خبرنگار «دنیای اقتصاد»، در تحلیل خود از روند مذاکرات و تاثیر آن بر بازار سرمایه، معتقد است: بازار سرمایه کشور شاید در کوتاه‌مدت تحت تاثیر مسائل فرا‌اقتصادی قرار گیرد اما با توجه به ماهیتش در بلند‌مدت، تحت تاثیر کلان اقتصاد و رکود یا رونق اقتصادی بنگاه‌های کشور است. با این حال در صورت توافق مذاکرات چه در کلیات که امری محتمل به نظر می‌رسد چه توافق در جزئیات، سرمایه‌گذاران با یک روند مثبت در بازار سرمایه مواجه خواهند بود.
وی ادامه داد: البته به نظر می‌رسد این امر در کوتاه‌مدت باشد به‌طوری‌که در درازمدت بازار سرمایه کشور تحت تاثیر کلان اقتصاد قرار خواهد گرفت و بالطبع قیمت‌ها تعدیل خواهند شد. اما در صورت عدم توافق نیز با توجه به نقش اصلی بازار سرمایه در جذب منابع برای پروژه‌های کشور، در بلندمدت شاهد پررنگ‌تر شدن این نقش در بازار سرمایه خواهیم بود.
مهدی شهریاری در ارزیابی خود از کلیات بودجه سال 94 عنوان کرد: با توجه به هدف اولیه دولت در کنترل تورم و نوسانات قیمتی، بودجه کشور در سال آتی نیز به‌صورت انقباضی بسته خواهد شد؛ همچنین جهت رفع مشکل رکود اقتصادی از جذب منابع از طریق بازار سرمایه و تزریق در تولید استفاده خواهد شد. با این حال به نظر می‌رسد اولویت اول کنترل تورم خواهد بود.
وی درخصوص قیمت دلار در بودجه سال 94 دولت و میزان اختلاف آن با ارز مرجع، معتقد است قیمت دلار در بودجه از فاصله مدیریت شده‌ای نسبت به قیمت بازاری ارز برخوردار خواهد بود تا به این واسطه موجب تحریک غیر‌معمول آن نشود.
مدیر سرمایه‌گذاری شرکت سرمایه‌گذاری گروه بانک مسکن با فرض حفظ شرایط موجود سیاسی و اقتصادی، پیش‌بینی کرد نرخ ارز دلار حدود 28 هزار ریال تا 29 هزار ریال باشد.
وی با اشاره به افزایش نرخ دلار مبادله ای در چند روز گذشته از سوی بانک مرکزی پیش‌بینی کرد که در صورت عدم توافق در بلند‌مدت، ارزش دلار مبادله‌ای از افزایش برخوردار خواهد شد.
این کارشناس بازار سرمایه همچنین در مورد قیمت نفت در بودجه، پیش‌بینی کرد که بهای نفت در بودجه کمتر از قیمت‌های مبادله شده در حال حاضر باشد، اما تولید و فروش افزایش خواهد یافت.
بر این اساس وی با منطقی دانستن قیمت 70 دلاری نفت در بودجه، از این قیمت به‌عنوان قیمتی برای کاهش تولید جهانی یاد کرد که برای برخی کشورهای تولید‌کننده توجیه‌پذیر نیست و از سوی دیگر موجب افزایش تولید و فروش نفت ایران می‌شود.

تحرک بازار سهام توسط حقیقی‌ها

نما‌گر بازار سهام طی معاملات روز گذشته در پی رشد قیمتی سهام برخی صنایع به‌خصوص گروه خودرویی، 347 واحد افزایش یافت و به رقم 75 هزار و 389 واحد رسید.به عقیده برخی کارشناسان، افزایش حجم و ارزش معاملات در روزهای اخیر حاکی از بازگشت اعتماد سهامداران به آینده بازار سهام است. بررسی آمار معاملات روز گذشته در بیست نماد با بیشترین حجم معامله همچنان از مشارکت بیشتر حقیقی‌ها و احتیاط حقوقی‌ها حکایت دارد. بر این اساس روز گذشته نیز مثل روزهای قبل، تحرک بازار سهام بر دوش معامله‌گران حقیقی قرار داشته و معامله‌گران حقوقی جز در چند نماد‌، در خرید و فروش‌ها سهم کمتری نسبت به معامله‌گران حقیقی داشته اند.در نماد وبصادر به عنوان اولین نماد با بیشترین حجم معامله حقیقی‌ها بیش از 88 درصد از خرید و فروش را در اختیار داشتند؛ اما فاصله اندک بین خرید و فروش این معامله‌گران در نهایت مالکیت سهم را به نفع این دسته از معامله‌گران رقم زد. در نماد سیدکو معامله‌گران حقیقی بیشتر از آنکه خریدار باشند، فروشنده بوده‌اند؛ بنابراین شاهد تغییر مالکیت سهم به نفع معامله‌گران حقوقی بوده‌ایم. در نماد خاور معامله‌گران حقیقی نسبت به خرید اقبال بیشتری نشان داده‌اند و در پایان معاملات نیز مالکیت سهم را به نفع خود تغییر داده‌اند.


نبض بازار سرمایه

بازار خودرو

داخلی‌سازی خودروهای خارجی؛ شعار یا واقعیت؟

معاون وزیر «صنعت، معدن و تجارت» در حالی روز گذشته بار دیگر بر داخلی‌سازی خودروهای خارجی تاکید و آن را شرط حضور خارجی‌ها در «جاده مخصوص» خواند که نگاهی به گذشته، مشخص می‌کند این «موضع»، همواره جزو سیاست‌های وزارت صنعت بوده، هر چند از سوی خودروسازان اجرایی نشده است.

آن طور که رضا نوروززاده مدیرعامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و معاون وزیر صنعت، عنوان کرده، خودروسازان خارجی نباید در تیپ جدید مشارکت با ایران، خودروها را به صورت CBU (خودرو کامل) وارد کشور کنند و از این پس، حضور آنها در خودروسازی ایران، منوط به شروع تولید با داخلی‌سازی 40 درصدی است.

به گفته وی، ساخت داخل 40 درصد، شرط اصلی شراکت با خودروسازی ایران است که البته باید ظرف 5 سال، سهم ساخت داخل در تولید «خودروهای ایرانی- خارجی» به 85 درصد افزایش یابد. نوروززاده به صراحت تاکید کرده که وزارت صنعت و سازمان گسترش اجازه نخواهند داد خودروسازان خارجی به بهانه مشارکت با طرف ایرانی، محصولات خود را به صورت CBU وارد کشور کنند، بلکه باید درصد ساخت داخل را بالا ببرند.

اظهارات معاون وزیر صنعت در شرایطی است که خودروسازان داخلی به تازگی برخی محصولات خارجی را به صورت CBU وارد کرده و البته وعده داخلی‌سازی آنها را داده‌اند، هرچند مشخص نیست در نهایت، این وعده عملی شود.

همین چندی پیش، ایران خودرویی‌ها از دو محصول جدید رنو به نام‌های «کبچر» و «کلیو4» رونمایی کرده و از واردات موقت آنها خبر دادند و از آن سو سایپایی‌ها نیز چند خودرو چینی (اس300 و چانگان) را وارد کشور کرده و حتی برای برخی از آنها پیش فروش نیز گذاشته‌اند.

هم سایپا و هم ایران خودرو، هر دو اعلام کرده‌اند که واردات این خودروها به صورت موقت انجام خواهد شد و این کار (واردات) تنها بابت بازارسنجی انجام گرفته و مقدمه‌ای برای ساخت داخل کردن آنها است.

به گفته خودروسازان، آنها به دنبال درآمدزایی از واردات خودرو نیستند و هدف شان در درجه اول، بازارسنجی و در وهله دوم، مقدمه چینی برای داخلی‌سازی است.

هرچند مشخص نیست این گفته خودروسازان تا چه حد عملی خواهد شد، اما اگر نگاهی به گذشته بیندازیم، متوجه می‌شویم که بسیاری از خودروهای خارجی با همین «وعده داخلی‌سازی» میهمان خیابان‌های ایران شده اند، اما در نهایت با تیراژی بسیار محدود و بدون آنکه درصد قابل توجهی از قطعات آنها به تولید داخل برسد، با صنعت و بازار خودرو کشور خداحافظی کرده‌اند.

این آمدن پر سر و صدا و آن رفتن بی سر و صدای خودروهای خارجی، عملا نشان داد «داخلی‌سازی» آنها بیشتر به شعار نزدیک بوده تا واقعیت، چه آنکه اگر واقعا قطعات این خودروها به ساخت داخل قابل توجهی می‌رسید، هنوز هم میهمان جاده مخصوص بودند.

رفتن خودروهای خارجی بدون محقق شدن شعار داخلی‌سازی، به نوعی نشان از توسعه نیافتن صنایع خودرو و قطعه کشور دارد، چه آنکه اگر توان لازم برای داخلی‌سازی آنها وجود داشت، خودروسازان به این راحتی‌ها امثال ماکسیما و مگان و تیانا و کیزاشی را از دست نمی‌دادند.

خودروهای موردنظر، از جمله میهمانان خارجی معروف در خودروسازی ایران به‌شمار می‌روند که با وعده ساخت داخل به «جاده مخصوص» آمدند اما در حال حاضر یا دیگر به تولید نمی‌رسند و یا با درصد ساخت داخلی بسیار پایین، مونتاژ می‌شوند. به‌عنوان مثال، ماکسیما که 10 سال در پارس خودرو میهمان بود، نه تنها هیچ‌گاه به تیراژ بالایی در ایران دست نیافت، بلکه در نهایت با داخلی‌سازی زیر 20 درصد از جاده مخصوص رفت و بازار خودرو کشور یکی از خودروهای با کیفیت خود را به راحتی از دست داد.

این خودرو با تیراژی نهایتا دو سه هزار دستگاهی در سال مونتاژ می‌شد و از آنجاکه شعار داخلی‌سازی آن به واقعیت تبدیل نشد، قیمتش در زمان رفتن، به سه برابر دورانی که تازه به ایران آمده بود، رسید.

ماکسیما که رفت، هموطنش تیانا جای آن را گرفت، درست با همان وعده‌های مربوط به داخلی‌سازی؛ اما این ژاپنی نیز در نهایت سرنوشت خوبی در «جاده مخصوص» به خود ندید و حتی چندان فرصت جا افتادن در بازار ایران را پیدا نکرد، چه رسد به آنکه قطعاتش داخلی‌سازی شود.

در حال حاضر تیانا عملا تولیدی در پارس خودرو ندارد و این نشان می‌دهد شعار داخلی‌سازی آن به واقعیت نپیوسته است. پارس خودرویی‌ها اما علاوه‌بر ماکسیما و تیانا، از یک میهمان ژاپنی دیگر به نام نیسان قشقایی نیز پذیرایی کردند و این در حالی است که قشقایی هم نتوانست سومین خودروساز بزرگ ایران را در تحقق شعار داخلی‌سازی، سربلند کند و بی‌آنکه حتی به تیراژ مناسبی در ایران برسد، خیلی زود با کیلومتر 9 جاده مخصوص وداع کرد و رفت.

مگان هم که اتفاقا با پشتوانه بسیار قوی‌تری نسبت به ماکسیما و تیانا و قشقایی به ایران آمده بود، حالا دیگر حتی به تولید هم نمی‌رسد و پارس خودرویی‌ها نتوانستند قطعات آن را در حد مناسبی داخلی‌سازی کنند.

همچنین زانتیا نیز که 10 سال میهمان سایپا بود، دست آخر بدون آنکه به داخلی‌سازی قابل قبولی دست پیدا کند، از کیلومتر 16 جاده مخصوص رفت. اما ایران خودرویی‌ها نیز در محقق نشدن شعار داخلی‌سازی، چندان دست کمی از همتایان جاده مخصوصی شان ندارند، چه آنکه آنها نیز نتوانستند سوزوکی گرند ویتارا و کیزاشی را داخلی‌سازی کنند.

ویتارا هرچند هنوز هم در ایران خودرو خراسان به مونتاژ می‌رسد، اما توقف چند ماهه تولید آن نشان می‌دهد این شاسی بلند ژاپنی نیز نتوانسته کارنامه خوبی را در «داخلی‌سازی» از خود به جا بگذارد. همچنین کیزاشی هم به خط تولید ایران خودرو نرسید و در نتیجه نه تنها قطعات آن به ساخت داخل نرسید، بلکه حتی نتوانست جایی برای خود در بازار ایران دست و پا کند.

با توجه به این تجربه ناخوشایند، باید منتظر ماند و دید امثال کبچر و چانگان و سراتو نیز به سرنوشت پیشینیان خود دچار خواهند شد، یا این بار «شعار داخلی‌سازی»، رنگ واقعیت به خود خواهد دید.

رشد تولید وانت 151 سایپا

شرکت بن رو سایپا موفق به شکستن رکورد کل تولید سال 92 شد. شرکت بن رو از گروه خودروسازی سایپا موفق شد به رشد 174 درصدی در تولید سایپا 151 (وانت پراید) دست یابد. بر اساس این گزارش شرکت بن رو سایپا با تولید 14 هزارو 302 دستگاه وانت پراید تا تاریخ 26/8/93 توانست رکورد کل تولید این شرکت را در سال 92 با تولید پنج هزارو212 دستگاه بشکند و به رشدی چشمگیر دست یابد. این در حالی است که این شرکت در سال جاری صرفا سایپا 151 (وانت پراید) تولیدکرده، ولی در سال گذشته تواما سایپا 151 و سایپا 131 را به تولید رسانده و با در نظر گرفتن مجموع دو خودرو نیز تاکنون به رشد 5 درصدی دست یافته است.


مذاکره هوندا با تامین‌کنندگان کیسه هوا

«وال‌استریت ژورنال» به نقل از منابع آگاه گزارش داده است که هوندا سرگرم مذاکره با دو تامین‌کننده دیگر کیسه هوا برای کمک به تعویض قطعات معیوب ساخت «تاکاتا» است.هیروشی شیمیزو، نایب رئیس تضمین کیفیت جهانی تاکاتا، پنج‌شنبه گذشته به کمیته سنای آمریکا اظهار کرد: این شرکت ممکن است قادر به تامین تقاضا برای تعویض قطعات معیوب نباشد.تا به امروز حدود 16 میلیون خودرو در جهان به دلیل استفاده از کیسه‌های هوای خطرناک تاکاتا که در صورت تصادف خودرو در خطر ترکیدگی و پرتاب قطعات فلزی در داخل خودرو قرار دارند، فراخوان شده‌اند که بیش از 10 میلیون دستگاه از آنها در آمریکا بوده‌اند.ترکیدن کیسه‌های هوای معیوب تاکاتا تاکنون چهار کشته در آمریکا و یک کشته در مالزی بر جای گذاشته که همگی آنها سرنشین خودروهای هوندا بوده‌اند، اگرچه 10 خودروساز در آمریکا درگیر فراخوان کیسه‌های هوای تاکاتا شده‌اند، هوندا بیش از سایرین به دردسر افتاده و به‌تازگی سازمان ملی ایمنی ترافیک بزرگراه آمریکا از این شرکت خواسته همه اسناد مربوط به مشکل کیسه‌های هوا را ارائه کند.

بازار طلا و ارز

دلار پس از سه هفته به زیر 3250 تومان رسید

در آستانه سوم آذرماه، دیروز بازار تهران پس از سه هفته شاهد کاهش جزئی قیمت دلار و رسیدن نرخ این ارز به سطح زیر 3250 تومان بود. قیمت دلار از 10 آبان در بازه بین 3250 تا 3265 تومان قرار داشت و از یکشنبه هفته گذشته تا شنبه این هفته نیز، قیمت بین دو سطح 3250 تا 3255 تومان در نوسان بوده‌است. در این شرایط، مهم‌ترین سوال پیش روی فعالان بازار ارز به چشم‌انداز ارزی پس از مذاکرات هسته‌ای جاری در وین بازمی‌گردد. در این زمینه، بررسی‌های «دنیای اقتصاد» با استفاده از داده‌های ارزی مربوط به بازه‌های زمانی نزدیک به ادوار قبلی مذاکرات، نشان می‌دهد به‌ویژه پس از مذاکرات و توافق صورت گرفته در ژنو در پاییز سال قبل، از حساسیت بازار ارز به مذاکرات هسته‌ای کاسته شده است و شدت تغییرات و نوسان‌های ارزی، وابستگی کمتری به اخبار و رویدادهای دیپلماتیک پیدا کرده است.

دومین کاهش دلار در هفته جاری
در دومین روز آذرماه، دلار معاملات خود را با قیمت مشابه روز قبل (3250 تومان) آغاز کرد. با این حال، پس از گذشت زمان کمی از شروع بازار و تغییر فضای آن، بهای دلار در مسیر کاهشی قرار گرفت. در نزدیکی‌های ساعت 12 ظهر، بهای این ارز در تابلوی اکثر فعالان رسمی تا 3245 تومان پایین آمد و در ادامه روز شاخص بازار ارز با 5 تومان کاهش دیگر به 3240 تومان رسید. پایین آمدن نرخ فروش دلار به زیر 3250 تومان در حالی صورت گرفت که بهای این ارز در 22 روز گذشته در بازه 3250 تومان تا 3265 تومان قرار داشت و قیمت این ارز در این محدوده زمانی در برابر کاهش قیمت به زیر 3250 تومان مقاومت کرده بود.
دیروز با وجود افت نرخ فروش دلار، اکثر فعالان رسمی نرخ خرید خود را مانند روز شنبه، روی 3230 تومان نگه داشتند. به این ترتیب با افت قیمت فروش و ثبات نرخ خرید، فاصله بین نرخ خرید و فروش نسبت به روز ابتدایی هفته کم شد. به گفته تحلیلگران بازار، هر گاه اختلاف نرخ و فروش ارز در بازار بالا می‌رود، تا حدودی نشانگر احتمال کاهش قیمتی دلار در روزهای بعد است. در دومین روز هفته بهای دلار 10 تومان نسبت به روز قبل تغییر کرد. این در حالی است که از ابتدای هفته انتهایی آبان‌ماه، تغییرات قیمتی دلار نسبت به روز قبل تنها
5
تومان بود و دلار بین دو قیمت 3250 تومان و 3255 تومان نوسان می‌کرد. آخرین باری که قیمت دلار در یک روز نسبت به روز قبل 10 تومان نوسان داشت، به تاریخ 25 آبان ماه بازمی‌گشت. با این حال با کاهش حجم خرید و فروش و افت تقاضا، قیمت دلار روز قبل 10 تومان کم شد و در برخی از موارد نرخ فروش به زیر 3240 تومان هم پایین آمد.

سکوت معامله‌گران غیررسمی
در دومین روز آذرماه، فضای بازار بیش از پیش تحت تاثیر نزدیک شدن به پایان ضرب‌الاجل هسته‌ای قرار گرفت. به گفته معامله‌گران، دامنه تقاضا در بازار دیروز بسیار کمتر از روز‌های قبل از آن بود و اکثر فعالان تمایلی به خرید و فروش ارز نداشتند. به اعتقاد این گروه، اکثر فعالان در انتظار آشکار شدن نتایج مذاکرات و مشخص شدن جهت‌گیری آینده قیمت دلار هستند. به تبع این عامل انتظاری و کاهش حجم خرید و فروش، تعداد فعالان غیررسمی میدان افشار در بازار آزاد ارز تهران نیز به‌طور محسوسی کاهش یافت و در بعضی ساعات، قیمت خریدی از سوی این گروه اعلام نشد.

افزایش جزئی قیمت سکه
دیروز، با وجود افت قیمتی دلار در بازارهای داخلی و ثبات اونس در بازار‌های جهانی، قیمت سکه با افزایش مواجه شد. هر سکه بهار آزادی به بهای 915 هزار تومان معامله شد که افزایشی هزار تومانی نسبت به روز ابتدایی هفته داشت. به‌نظر می‌رسد عامل اصلی افزایش جزئی قیمت سکه در این روز، افت قیمت سکه در روز شنبه بوده است که در تضاد با افزایش قیمت جهانی طلا قرار داشت. با وجود افزایش 10 دلاری اونس در روز جمعه، قیمت سکه روز شنبه 2 هزار تومان کاهش یافت و حباب منفی سکه به 10 هزار تومان رسید. «دنیای اقتصاد» نیز در گزارش روز شنبه، با اشاره به حباب منفی شکلگرفته در قیمت سکه، از احتمال افزایش جزئی قیمت این کالا در روز یکشنبه (دیروز) و کم شدن تدریجی حباب منفی ایجادشده سخن گفته بود.

گروه بازار پول: عوامل اصلی نوسانات گسترده و جهش نرخ ارز در بازار غیررسمی را باید در تحولات عرضه و تقاضای بازار ارز جست‌وجو کرد. بر اساس مبانی روشن اقتصادی، ریشه جهش نرخ ارز را باید در افزایش تقاضای ارز یا کاهش عرضه ارز یا ترکیبی از هر دو جست‌وجو کرد. تا قبل از تلاطم اخیر ارزی جهش‌های قیمتی در بازار ارز در اقتصاد ایران عمدتا ناشی از محدودیت منابع ارزی و کاهش شدید عرضه آن رخ داده بود. دلیل چنین اتفاقی هم به ساختار بازار برمی‌گشت که سمت عرضه به‌دلیل وجود درآمدهای نفتی کاملا انحصاری بود و تحت‌تاثیر میزان صادرات و قیمت نفت عمل می‌کرد. طرف تقاضای بازار ارز را نیز می‌توان به دو بخش تقاضای معاملاتی (تقاضای ارز به‌عنوان وسیله مبادله عمدتا با هدف تامین مالی واردات) و تقاضای سفته‌بازی (تقاضای ارز به‌عنوان یک دارایی با هدف کسب سود) تفکیک کرد، اما از میانه سال 90 با کاهش عرضه ارز و محدودیت در نقل و انتقال خارجی تقاضا در بازار افزایش یافت. بخش زیادی از این تقاضا ناشی از رفتارهای سفته‌بازانه بود. با ورود سفته‌بازان به بازار، روند مذاکرات به‌عنوان یک متغیر تاثیرگذار بر بازار نقش مهمی ایفا می‌کرد. به‌گونه‌ای که متناسب با خروجی مذاکرات، درجه نوسان متفاوت بود. به همین دلیل در دوره حضور سفته‌بازان اخبار مذاکرات موجب شوک‌های مثبت و منفی در قیمت ارز می‌شد. فعالان در آن دوره از نرخ ارز به‌عنوان شاخص احساس بازار‌ها یاد می‌کردند. در یک سال و نیم اخیر با خروج سفته‌بازان از بازار ارز از میزان واکنش قیمت ارز به مذاکرات هسته‌ای تا حدود زیادی کاسته شد. به‌نظر می‌رسد درجه همبستگی میان این دو متغیر به شدت تضعیف شده و اگر سایر متغیرهای اقتصاد کلان در وضعیت مناسبی باشد شدت شوک ارزی متاثر از نتایج مذاکرات علاوه‌بر آنکه به میزان دوره‌های قبل نیست حتی در مقام مقایسه کم‌دامنه‌تر نیز باشد. «دنیای اقتصاد» با نگاهی به روند مذاکرات هسته‌ای و قیمت دلار در بازار تلاش کرده نشان دهد هر چه فعالیت‌های سفته‌بازانه در بازار کمتر بوده شدت اثر نتیجه مذاکرات نیز بر قیمت‌ها محدودتر بوده است.